Author: Team Muktangan

कर्मधर्मसंयोग

Team Muktangan

कर्मधर्मसंयोग हा शब्द वापरला जातो ’सुदैवाने’, ’लकिली’, अशा अर्थाने!… ’नशिबाने त्यावेळी मी तिथे होतो’ असे म्हणताना हा शब्द मनात आणि वाणीमध्ये येतो. परंतु विवेकनिष्ठ कर्म आणि विश्वप्रेमावर आधारित धर्म हयांचा संगम होणे ही विकासाची उच्च आणि अप्रतिम अवस्था आहे, अशा अर्थाने हयाच शब्दाकडे पाहता येते… असे झाल्यावर रुजतो तो सत्त्वगुण! जीवनविकास नेमके कशाला म्हणायचे? भौतिक सुखांचा उतरंडीला, मान्यता आणि प्रतिष्ठेच्या मापदंडांना, की अखंड सत्तास्थानाच्या प्राप्तीला?… हया सा-या व्याख्यांना ’सत्त्वगुणा’चा स्पर्श झाल्याशिवाय खरा जीवनविकास साधणार नाही, असे मानसशास्त्र आणि प्राचीन परंपरा हया दोन्ही ज्ञानशाखा सांगतात. दैनंदिन व्यवहारी आयुष्यामध्ये धर्म, देव, कर्मकांडे, दैव हया विषयांवरचे अनेक प्रश्न तुमच्या-आमच्या समोर असतात. जीवनविकासाच्या दॄष्टिकोनातून त्याकडे कसे पाहता येईल, हयाचा विचार हया पुस्तकात केला आहे. व्यक्तिमत्त्व विकासाकडून कडे जाणारी पाश्चात्त्य मानसशास्त्रीय संकल्पना आणि जीवनविकासाला आध्यात्मिक चौकटीत बसवणारी पौर्वात्य संकल्पना हयांच्या हा संगम आहे, एकविसाव्या शतकातील जिज्ञासू मनांसाठी!

Read More

माणसं

Team Muktangan

हमाल, भंगी, वेश्या, ऊसतोडणी कामगार, धार्मिक भोंदूगिरी अशा कितीतरी विषयांची त्यांनी त्यांच्या नजरेनं केलेली पाहणी आणि त्यातून त्यांनी उभं केलेलं लेखन, हे मराठी साहित्यातले एक महत्त्वपूर्ण काम आहे. विशेषतः त्यांचं ‘माणसं’ हे पुस्तक या अर्थाने मराठी साहित्यातील मैलाचा दगड आहे. ‘माणसं’पूर्वी अशा प्रकारचं लेखन मराठीत नव्हतं असं नाही, पण अवचटांनी वृत्तांतकथन म्हणजे रिपोर्ताजच्या साहाय्याने वाचकाला जे काही दाखविलं, ते एकदमच नावीन्यपूर्ण होतं. ‘माणसं’ मधल्या दीर्घलेखांमध्ये पत्रकाराची वास्तव टिपणारी नजर आहे, पण त्यामध्ये एखाद्या कादंबरीकारासारखे तपशील येतात.

Read More

प्रश्न आणि प्रश्न

Team Muktangan

समाजाशी निगडित घडामोडींचा सखोल ऊहापोह करणारे आठ लेख ‘प्रश्र्न आणि प्रश्र्न…’मध्ये समाविष्ट आहेत : ‘पाणी आणि माती’, ‘पठार आणि खाणी’ या लेखांतून, त्यांचे जीवनातील स्थान, त्यांची जपणूक आणि उपयोजन यांचा विचार होतो… मध्यप्रदेशातील बस्तर भागातल्या जंगलाची बेबंद तोड ‘बस्तरचे अरण्यरुदन’मध्ये चित्रित होते. भारतातला मत्स्यव्यवसाय, त्यातल्या व्यावसायिकांचे प्रश्र्न, जागतिकीकरणाचे परिणाम यांचे विवेचन अनिल अवचट ‘मच्छिमार आणि समुद्र’मध्ये करतात….

Read More